Bilimdeki gelişmelerin; teknolojinin gelişmesine, teknolojide yeni icatlara ve uygulamalara etkisi


17. Bilimdeki gelişmelerin; teknolojinin gelişmesine, teknolojide yeni icatlara ve uygulamalara yol açtığı-
na örnekler verir.
Tutum ve Değerler
3. • Denemeye sürekli isteklidir (İç motivasyonu vardır.).
• Demokratik süreçlere güven duyar.
• Mantığa, bilime ve teknolojiye güven duyar.
• İnsanlığın refahına katkı sağlayan gelişmeleri ve kişileri takdir eder.
• Temiz ve sağlıklı yaşamaya gayret eder ve/veya
böyle yaşayanları takdir eder.
• Kendisine ve çevresine saygılı davranır (Gürültü
yapmaz, çevresine zarar vermez, baFikaları-
nın hakkını çiğnemez, âdil ve dürüsttür.).
211
Resimleri inceleyiniz. Bu ortamlarda bağırırsak sesimizi tekrar duyabilir miyiz?
Aynı maddeden yapılmış ve aynı yüzey alanına sahip iki cisimden biri düz,
diğeri pürüzlü yüzeye sahipse bu yüzeyler gönderilen aynı özellikteki sesleri
aynı oranda yansıtır. Ancak pürüzlü yüzeyden yansıyan sesin şiddeti daha azdı
r. Parke, cam gibi yüzeyler sesin büyük bir kısmını yansıtırken halı, perde,
koltuk gibi eşyalar ses dalgalarının büyük bir kısmını soğurur (emer).
Bir vadide bağırdığımızda bir süre sonra kendi sesimizi yine
duyabiliriz. Bunun nedeni ses dalgalarının sert bir yüzeye
çarpıp kaynağına geri dönmesidir. Ses dalgalarının sert bir
yüzeye çarpıp kaynağına geri dönmesine yankı adı verilir.
Yankı oluşturabilecek yerler genellikle yüksek duvarlar,
vadiler ve mağaralardır. Ayrıca boş okul koridorları ve eşya
olmayan odalar da yankı oluşturabilir. Bir kaynaktan çıkarak
sert bir yüzeye çarpıp yansıyan sesin yankısını duyabilmek
için sesin çarptığı yüzeye çok yakın olunmamalıdır.
Yandaki gözlemde de gördüğünüz gibi yankının havada
algılanabilmesi için ses kaynağı ile engel arasında en az 17
m uzaklık olması gerekir. Bundan daha küçük uzaklıklarda,
yansıyan sesi gönderilen sesle birbirine karıştığından işitemezsiniz.
Sesin sürati yankı olayı yardımı ile hesap edilebilir. Yaptığınız gözlemde,
okula uzaklığınız 17 m iken şarkı söyleyip tekrar duymanız arasında geçen zaman
0,1 s olsun. Ses dalgalarının aldığı yol sizden duvara, duvardan da size
olduğuna göre 2 x 17 = 34 m olur.
Sesin sürati =
Sesin sürati =
Sesin sürati = 340 m/s olarak hesaplanır. Sesin havadaki yayılma sürati
yaklaşık olarak 340 m/s dir.
34 m
0,1 s
Alınan yol
Zaman
5. BÖLÜM D.BİR SES OYUNU: YANKI
Anahtar Kavram:
• Yankı
Gözlem
Okulunuzun duvarı
ndan 30 m uzaktaki
bir noktada durunuz.
Yüksek sesle şarkı
söyleyiniz. Yankıyı dinleyiniz. Sonra
düzenli aralıklarla şarkı söyleyerek
okulunuza doğru yürüyünüz.
Yankıyı duyamadığınız anda durunuz.
Okulunuza olan uzaklığınızı
metre ile ölçünüz.
.Çalışma kitabı
nızın 110. sayfası
ndaki 14. uygulamayı
yapınız.
5. Bölüm D. BİR SES OYUNU: YANKI
Anahtar Kavramlar:
• Yankı
Ana Fikir
Yankı olayını kavratmak.
Önerilen Yöntem ve Teknikler
Tahmin etme, gözlemleme, araştırma, buluş
yoluyla eğitim, açıklama, gezi gözlem.
Derse Hazırlık
• Anahtar kavramları tahtaya yazınız. Öğrencilerinizden
bu kavramları okumalarını ve kavramlar
hakkındaki düşüncelerini defterlerine yazmaları
nı isteyiniz.
• Anlamlarını öğrendikçe kelimeler hakkındaki
düşünceleri ile kelimelerin kavramsal karşılıklarını
karşılaştırmalarını isteyiniz. Bu uygulamanın öğ-
rencilerin kendilerini değerlendirmeleri açısından
önemli olduğunu, yanılgılarını ve bilgi düzeylerini
fark etmelerini sağlayacağını belirtiniz.
“Resimlerde görülen ortamlarda sesimizi nasıl
duyarız?” sorusunu sorarak öğrencilerin sesin
yansıması ile ilgili ön bilgilerini kontrol ediniz. Öğ-
rencilere aşağıdaki bilgileri veriniz:
“Boş bir odada ya da vadide bağırdığımızda
kendi sesimizi tekrar işitiriz.
Ses dalgalarının yüzeyden yansıyıp kaynağı-
na geri dönmesine yankı adı verilir.”
Konularda verilmesi gereken
kazanımlar listesinin bulundu-
ğu bölümdür.
Kazanımlarla ilgili bilimsel
süreç becerilerinin
nasıl verileceğinin gösterildiğ
i bölümdür.

0 yorum :

 
 
 

Sayfalar

ARŞİV