Fen ve teknoloji

Çalışma kitabının 23. sayfasındaki 16.
uygulamayı yaptırınız.
Resimde gördüğünüz ardıç kuşu
meyveleri yiyerek beslenir. Ardıç kuşu
yediği meyvelerin tohumlarını baFika
yerlere taşıyabilir mi? Nasıl?
Tohumların yayılma yollarından bazıları
Akçaağaç bitkisinin tohumlarında olduğu gibi bazı durumlarda
tohumlarda pervane veya kanat benzeri yapılar bulunur.
Bu yapılarından ötürü tohumlar yere dönerek düşer ve kendiliğ
inden çevreye yayılmış olurlar.
Karahindiba bitkisinin tohumları tüy gibi bir yapıya sahiptir.
Bu yüzden rüzgârla çevreye kolayca yayılır.
Hindistan cevizi gibi meyvelerin tohumları suda yüzebilme
özelliğine sahip olduğundan su ile çevreye yayılır.
Böğürtlen, domates, çilek gibi meyvelerin tohumları hayvanları
n yemesiyle çevreye dağılır. Bu tür tohumlar, hayvanları
n sindirim sisteminde zarar görmeden dıFikı yoluyla dışarı
atılır. Ayrıca hayvanların kürküne yapışarak farklı bölgelere
taşınan tohumlar vardır. Örneğin, pıtrak, dış yüzeyindeki dikensi
yapılar nedeniyle hayvanlarla çevreye yayılır.
Bildiğiniz meyvelerden bir liste oluşturunuz. Bu meyvelerin kaç tane tohumu vardır? Bazılarının
bir bazılarının ise birden çok mu? Bitkiler neden çok sayıda tohum oluşturur?
Yaptığınız etkinlikte, meyvelerin içindeki tohumların şekil, büyüklük ve sayı bakımından birbirinden
farklı olduğunu gözlemlediniz. Bu bitkilerin tohumları, çevreye yayılma şekline göre de farklı
lık gösterir.
Aşağıdaki şemayı inceleyiniz. Tohumun şekli ile çevreye yayılma biçimi arasında bir iliFiki var mı-
dır?
Bitkiyi oluşturan tohumda, olgunlaştıktan sonra toplanan ya da ağaçtan
düşen meyvede besin vardır. Bitkiler neden meyvelerinde besin depo eder?
Besini kendileri kullanmadığına göre kimler kullanır?
.Çalışma kitabı
nızın 23. sayfası
ndaki 16. uygulamayı
yapınız.
44
Araştırma
Tohumların yayılma yollarını çeşitli kaynaklardan araştırınız. Araştırma sonuçları
nızı sınıf panonuzda sergileyiniz.
23
CANLILARDA ÜREME, BÜYÜME VE GELİŞME
Yapılandırılmış Grid
16.
Aşağıdaki numaralandırılmış kutucuklarda bazı meyve ve sebzeler verilmiştir. Kutucukların numaraları
nı kullanarak aşağıda verilen soruları cevaplayınız.
1. Yukarıdaki kutucuklardan hangilerinde tohumları rüzgârla taşınan bitkiler vardır?
12
2. Yukarıdaki kutucuklardan hangilerinde tohumları insan ve hayvanlara yapışarak taşınan bitkiler
vardır?
11
3. Yukarıdaki kutucuklardan hangilerinde insanlar tarafından besin olarak kullanılan bitkiler vardır?
1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 13, 14, 15, 16
4. Yukarıdaki kutucuklardan hangilerinde insanlar tarafından yetiştirilen bitkiler vardır?
1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 13, 14, 15, 16
5. Yukarıdaki kutucuklarda yer alanlardan hangileri günlük dilde sebze olarak adlandırılır?
1, 4, 5, 10, 13
1 2 3 4
5 6 7 8
9 10 11 12
13 14 15 16
Öğrencilerinize aşağıdaki bilgileri veriniz:
“Çiçekler, tohumlar ve meyveler bitkilerin soyları
nı sürdürebilmesi için gereklidir. Bazı meyveler
tek tohumlu iken (örneğin şeftali), bazılarının ise
çok sayıda tohumu vardır (örneğin domates). Tohumları
n farklı büyüklükte, farklı sayıda ve farklı
şekillerde olmalarının nedeni çevre koşullarına
uyum sağlamak ve soylarını sürdürmektir.”
Öğrencilere, bitkilerin tohumlarının yayılma yolları
nın neler olduğunu sorunuz. “Tohum şekli ile
çevreye yayılma biçimi arasında iliFiki var mıdır?”
sorusunu yöneltiniz.
Öğrencilere, ders kitabının 44. sayfasındaki tohumları
n yayılma yolları ile ilgili şemayı inceleterek
yukarıdaki sorulara yanıt bulmalarını sağlayınız.
Tohumların çevreye yayılma biçimi ile şekli arası
ndaki iliFikiyi; rüzgârla, su ile, hayvanlarla çevreye
yayılma başlıkları altında toplayarak anlatınız.
Kendiliğinden çevreye yayılan tohumlara kanat
ve pervaneye benzeyen bitkileri örnek veriniz (akçaağ
aç gibi.).
Karahindiba bitkisinin çok haŞf olan tohumları-
nın rüzgârın etkisiyle çevreye yayıldığından söz
ediniz.
Hindistan cevizi gibi tohumları suda yüzebilme
özelliğine sahip olanların ise su ile çevreye yayıldı-
ğını belirtiniz.
Böğürtlen, domates, çilek gibi meyvelerin hayvanlar
tarafından yenildiğini ve tohumlarının sindirilmeden
dıFikı ile çevreye yayıldığına vurgu yapı-
nız.
Birçok meyve ve tohumun hayvanlar ve insanlar
için besin kaynağı olduğunu belirtiniz.
Araştırma
Öğrencilerinizin, tohumların yayılma
yollarını çeşitli kaynaklardan
araştırarak sonuçlarını sınıfta sunmaları
nı sağlayınız. Sunum sonunda
öğrencilerin tohumun şekli ile yayılma
yolları arasındaki iliFikiyi sezmelerini
sağlayınız. Bunun için rüzgârla
yayılan karahindiba bitkisi örneğini
verebilirsiniz.
Öğrencilerin, yaptıkları araştırma
sonucu ile ders kitabının 44. sayfası
nda verilen bilgileri karşılaştırmaları
nı sağlayınız.

0 yorum :

 
 
 

Sayfalar

ARŞİV